Το κείµενο που ακολουθεί αποτελεί την επεξεργασµένη µορφή µιας λεπτοµερούς ανάλυσης του φαινοµένου «Λέρος» µέσα από πρωτογενές υλικό και της συγκριτικής έρευνας των παρεµβάσεων στο άσυλο της Λέρου στην πρώτη φάση της έναρξής τους, πριν αυτές αποτελέσουν κρατικό πρόγραµµα ευρωπαϊκής χρηµατοδότησης. Αυτές οι πρώτες παρεµβάσεις, καταρχήν στο διαβόητο «περίπτερο των Γυµνών» και στη συνέχεια σε άλλα τµήµατα του ιδρύµατος, ήταν το αποτέλεσµα συνεργασίας του ασύλου της Λέρου µε τη Μονάδα Επανένταξης του Ψυχιατρικού Νοσοκοµείου Θεσσαλονίκης µε όρους που περιγράφονται αναλυτικά στο κείµενο. Η γράφουσα ήταν αµισθί εργαζόµενο µέλος στην πρώτη οµάδα των παρεµβάσεων το 1989 και αποσπασµατικά για τα δύο περίπου επόµενα έτη, βιώνοντας πολυεπίπεδα τα τεκταινόµενα εκεί. Τα αποτελέσµατα της έρευνας ήταν τόσο δυναµικά, που θα δηµιουργούσαν µια βάση ποιοτικής επέκτασης της δουλειάς αποϊδρυµατοποίησης στο ίδρυµα, αν είχαν αξιοποιηθεί ανάλογα. Η ιστορία εξελίχθηκε διαφορετικά. Οι θυελλώδεις πολιτικές εξελίξεις εκείνης της περιόδου έστρεψαν τον φακό σε µια βιαστική και χωρίς κοινή φιλοσοφία προσπάθεια απορρόφησης κονδυλίων, που έθεσε το θέµα της ουσιαστικής ποιότητας της δουλειάς σε πολύ χαµηλή προτεραιότητα.
Η δηµοσίευση αυτή σήµερα έχει όχι µόνο ιστορική σηµασία, αλλά και τη χρησιµότητα να καταδείξει, ειδικά σε καιρούς σαν τους δικούς µας, όπου τα συστήµατα ψυχικής υγείας αποδοµούνται δραµατικά, πώς µια διαφορετική κατανόηση της τρέλας µπορεί να αλλάξει τους επαγγελµατίες και πώς αυτοί µε τη σειρά τους µπορούν να αλλάξουν την ιστορία
