Το άρθρο αυτό αποτελεί μέρος της σειράς μας, «Οι Άνθρωποι της Λέρου», μέσα από την οποία αναδεικνύουμε ανθρώπους που είτε κατάγονται από το νησί είτε έχουν επιλέξει τη Λέρο ως έναν ξεχωριστό τόπο ζωής. Καθένας από αυτούς ξεχωρίζει μέσα από τη μοναδική του ιστορία, τα πάθη του και τους ουσιαστικούς τρόπους με τους οποίους εμπλουτίζει την τοπική κοινότητα.
Γνωρίστε τη Φλώρα Κουτούζου, την καρδιά πίσω από τον Φιλοζωικό Σύλλογο Λέρου. Ανακαλύψτε την ιστορία της στη διάσωση, την υποστήριξη και τον αδιάκοπο αγώνα για να δοθεί σε κάθε αδέσποτο σκύλο στη Λέρο μια δεύτερη ευκαιρία στη ζωή. Ο Φιλοζωικός Σύλλογος Λέρου δημιουργήθηκε για να βρίσκει κάθε αδέσποτος και εγκαταλελειμμένος σκύλος ασφάλεια, τροφή και, πάνω απ’ όλα, στοργή. Είναι ένα καταφύγιο όπου το αληθινό μέτρο του πνεύματος του νησιού βρίσκεται στη φροντίδα των πιο ευάλωτων κατοίκων του. Πίσω από αυτή την προσπάθεια βρίσκονται άνθρωποι με μεγάλες καρδιές, που αφιερώνουν τον χρόνο και την ψυχή τους κάθε μέρα στη διάσωση και την επανένταξη σκύλων που έχουν ανάγκη. Το έργο τους είναι ένας αδιάκοπος αγώνας ενάντια στην αδιαφορία, μετατρέποντας ιστορίες παραμέλησης σε ιστορίες ελπίδας και νέων ξεκινημάτων. Μιλήσαμε με την Πρόεδρο του Συλλόγου, η οποία μοιράστηκε μαζί μας την ιστορία, τις προκλήσεις και το βαθύ συναίσθημα πίσω από αυτή τη ζωτική αποστολή.
Πότε και πώς ξεκινήσατε προσωπικά να φροντίζετε αδέσποτα σκυλιά;
Γεννήθηκα στη Λέρο το 1970. Έφυγα από το νησί για 17 χρόνια και επέστρεψα για να εργαστώ ως κομμώτρια, αλλά και γιατί ήθελα καλύτερες συνθήκες διαβίωσης για το παιδί μου. Η αγάπη μου για τα ζώα ξεκίνησε από πολύ μικρή ηλικία. Ο παππούς μου ήταν αγρότης, οπότε είχα επαφή με τα ζώα από παιδί. Φρόντιζα μικρά ζωάκια, μεγαλώνοντας μάλιστα κάποια με μπιμπερό. Ξεκίνησα πιο οργανωμένη δουλειά το 2008, όταν άρχισα να φροντίζω αδέσποτα σκυλιά που έβρισκα στο βουνό, εκτεθειμένα σε επικίνδυνα περιβάλλοντα. Στην αρχή, τα τάιζα και τα φρόντιζα μόνη μου. Με τον καιρό, γνώρισα ανθρώπους με την ίδια ευαισθησία και φτιάξαμε μια ομάδα που άρχισε να ασχολείται πιο συστηματικά με το τάισμα, τις στειρώσεις, τους εμβολιασμούς και τις υιοθεσίες. Πλέον, αυτή η ευθύνη είναι μέρος της καθημερινότητάς μου. Με γεμίζει και νιώθω ότι δεν μπορώ να σταματήσω.
Υπήρξε κάποια συγκεκριμένη ιστορία ή εμπειρία με έναν σκύλο που σας άγγιξε ιδιαίτερα και σας έκανε να συνεχίσετε αυτή την προσπάθεια;
Υπάρχουν πολλά περιστατικά που με έχουν σημαδέψει. Με τον καιρό, μαθαίνεις να διαβάζεις τη συμπεριφορά ενός σκύλου και να καταλαβαίνεις τι προσπαθεί να σου πει μέσα από τα μάτια του. Μια ιστορία που δεν θα ξεχάσω ποτέ είναι για ένα σκυλάκι που το λέγαμε Φυγά. Μια μέρα, ένιωσα σαν να μου έλεγε: “Μην βγεις έξω σήμερα”. Την επόμενη μέρα, ο σκύλος ήταν νεκρός. Αυτές οι στιγμές μένουν μέσα σου. Πονάνε, αλλά ταυτόχρονα σε ωθούν να συνεχίσεις γιατί συνειδητοποιείς πόσο πολύ έχουν ανάγκη αυτά τα ζώα από προστασία, φροντίδα και αγάπη.
Πώς ξεκίνησε η ιστορία του καταφυγίου στη Λέρο; Ποια ήταν τα πρώτα του βήματα και πώς εξελίχθηκε;
Η ιστορία του καταφυγίου ξεκίνησε πολύ απλά, από μια μικρή ομάδα ανθρώπων που αγαπούσαν τα σκυλιά και δεν άντεχαν να τα βλέπουν να υποφέρουν στους δρόμους. Στην αρχή, δεν υπήρχαν εγκαταστάσεις ούτε πόροι. Υπήρχαν μόνο μερικά πρόχειρα καταλύματα και πολλή θέληση. Φροντίζαμε λίγα σκυλιά κάθε φορά· τα ταΐζαμε, τα περιθάλπαμε και προσπαθούσαμε να τους βρούμε σπίτια. Το τωρινό καταφύγιο λειτουργεί εδώ και περίπου πέντε χρόνια σε ιδιωτική έκταση, διασφαλίζοντας ότι τα σκυλιά δεν αφήνονται πίσω εκεί όπου βρέθηκαν. Με τον καιρό, δημιουργήθηκαν πιο οργανωμένες εγκαταστάσεις, ο αριθμός των εθελοντών αυξήθηκε και χτίστηκε ένα δίκτυο ανθρώπων που στηρίζουν την προσπάθεια, είτε οικονομικά, είτε μέσω υιοθεσιών, είτε μέσω χειρωνακτικής εργασίας. Από μια απλή ιδέα αγάπης και ευαισθησίας, το καταφύγιο εξελίχθηκε σε μια ζωντανή κοινότητα ανθρώπων που μάχονται καθημερινά για τα σκυλιά της Λέρου.
Τι θεωρείτε ως το μεγαλύτερο επίτευγμα ή την πιο συγκινητική στιγμή του καταφυγίου όλα αυτά τα χρόνια;
Το μεγαλύτερο επίτευγμα είναι ο αριθμός των υιοθεσιών, ο οποίος συνεχώς αυξάνεται και μας κάνει πραγματικά περήφανους. Τα τελευταία τρία χρόνια έχουν πραγματοποιηθεί περίπου 250 υιοθεσίες. Κάθε φορά που ένας σκύλος βρίσκει σπίτι, νιώθουμε ότι κάθε δυσκολία άξιζε τον κόπο. Είναι βαθιά συγκινητικό να βλέπεις ένα πλάσμα που βρέθηκε εγκαταλελειμμένο, φοβισμένο ή άρρωστο να παίρνει μια δεύτερη ευκαιρία στη ζωή. Εξίσου σημαντική είναι η φροντίδα που παρέχουμε σε σκύλους που έχουν ανάγκη από φαρμακευτική αγωγή, κτηνιατρικές επισκέψεις, στειρώσεις, εμβολιασμούς ή εξειδικευμένες εξετάσεις.
Πώς είναι μια τυπική μέρα στο καταφύγιο; Τι χρειάζεται για να λειτουργήσει σωστά και ποια είναι τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζετε;
Μια τυπική μέρα στο καταφύγιο περιλαμβάνει πολλή δουλειά. Απαιτεί καθαριότητα, τάισμα, πότισμα, έλεγχο για θέματα υγείας, χορήγηση φαρμάκων όπου χρειάζεται και φυσικά, χρόνο για βόλτες και αλληλεπίδραση με τα ζώα. Για να λειτουργήσει σωστά ένα καταφύγιο, χρειάζονται άνθρωποι, χρόνος, χρήματα, οργάνωση και συνεχής φροντίδα. Τα έξοδα είναι πολύ υψηλά, ειδικά για τροφές, φάρμακα, κτηνιάτρους, στειρώσεις, εμβολιασμούς και μεταφορές. Ευτυχώς, υπάρχουν άνθρωποι που βοηθούν οικονομικά και μας στηρίζουν όσο μπορούν. Υπάρχουν μήνες που καλύπτουμε τα κόστη, αλλά υπάρχουν άλλοι μήνες που τα ιατρικά έξοδα είναι δυσβάσταχτα. Το μεγαλύτερο πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι δεν υπάρχουν αρκετοί άνθρωποι για να βοηθήσουν σε καθημερινή βάση. Έτσι, όλη η δουλειά πέφτει σε λίγα μόνο άτομα.
Συνεργάζεστε με τις τοπικές αρχές, κτηνιάτρους ή άλλες ομάδες; Με ποιους τρόπους μπορεί να βοηθήσει το κοινό και πού μπορεί να σας βρει;
Ναι, συνεργαζόμαστε με κτηνιάτρους, αρχές και ομάδες. Συνεργαζόμαστε με τη ΝΕΜΕΣΙΣ· είμαστε εγγεγραμμένοι στα μητρώα τους, καθώς και με τη ΜΕΡΙΜΝΩ για υιοθεσίες και ανταλλαγή πληροφοριών. Ο Δήμος παρέχει όσα ορίζει ο νόμος, ενώ κατασκευάζεται ένα νέο καταφύγιο για 25 σκύλους. Επίσης, έχουμε καλή εξυπηρέτηση και συνεργασία με την Αστυνομία όταν χρειάζεται. Ο κόσμος μπορεί να βοηθήσει με πολλούς τρόπους: οικονομικά, με τροφές, με την καθαριότητα, βγάζοντας τα σκυλιά βόλτα, προσφέροντας φιλοξενία, υιοθετώντας ή απλώς αφιερώνοντας τον χρόνο και την αγάπη του στα ζώα.
Πραγματοποιείτε δράσεις ή προγράμματα για την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της κοινωνίας σχετικά με τα σκυλιά;
Ναι, προσπαθούμε να κάνουμε δράσεις ευαισθητοποίησης και εκπαίδευσης, κυρίως στα σχολεία. Είναι πολύ σημαντικό τα παιδιά να μαθαίνουν από μικρή ηλικία ποιες είναι οι ευθύνες που συνοδεύουν την κατοχή ενός σκύλου. Η αλλαγή νοοτροπίας δεν είναι εύκολη και συχνά οι άνθρωποι δυσκολεύονται να αλλάξουν. Πιστεύουμε όμως ότι η ενημέρωση, ειδικά στις μικρές ηλικίες, μπορεί να επιφέρει μια καλύτερη στάση απέναντι στα σκυλιά στο μέλλον.
Ποια είναι η κατάσταση των αδέσποτων στο νησί σήμερα; Έχετε δει αλλαγή στη στάση των κατοίκων τα τελευταία χρόνια;
Η κατάσταση παραμένει δύσκολη. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν πολλά ζώα που χρειάζονται φροντίδα. Το καταφύγιο φιλοξενεί περίπου 80 σκύλους, υπάρχουν 18 ζώα υπό την ευθύνη του Δήμου και άλλα 28 που φροντίζονται σε οικιακό περιβάλλον. Σίγουρα έχουν γίνει βήματα τα τελευταία χρόνια, κυρίως μέσω των υιοθεσιών και της ευαισθητοποίησης. Ωστόσο, η αλλαγή νοοτροπίας απαιτεί χρόνο. Υπάρχουν ακόμα πολλά που πρέπει να γίνουν, ειδικά όσον αφορά την υπεύθυνη κηδεμονία, τις στειρώσεις και την εγκατάλειψη ζώων.
Ποιο είναι το όραμά σας για το μέλλον του καταφυγίου και των ζώων της Λέρου;
Το όραμά μου είναι κάποια μέρα το καταφύγιο να κλείσει γιατί δεν θα υπάρχουν πια αδέσποτα σκυλιά. Αυτός είναι ο πραγματικός στόχος. Όχι να γεμίζουν τα καταφύγια, αλλά να είναι αχρείαστα. Να υπάρχουν υπεύθυνοι κηδεμόνες, να γίνονται στειρώσεις, να μην εγκαταλείπονται σκυλιά και να έχουν όλα το σπίτι και τη φροντίδα που τους αξίζει.
Υπάρχει τρόπος να βοηθήσει κάποιος οικονομικά; Θα θέλατε να μας δώσετε τον λογαριασμό του συλλόγου;
Ναι, φυσικά. Η οικονομική βοήθεια είναι πολύ σημαντική γιατί τα κόστη είναι τεράστια. Χρειαζόμαστε συνεχώς τροφές, φάρμακα, κτηνιατρική περίθαλψη, στειρώσεις, εμβολιασμούς και μεταφορές για εξετάσεις ή υιοθεσίες. Ευτυχώς, υπάρχουν άνθρωποι που βοηθούν οικονομικά και χάρη σε αυτούς μπορούμε να συνεχίσουμε. Όποιος θέλει να στηρίξει την προσπάθεια, μπορεί να καταθέσει στον λογαριασμό του συλλόγου που βρίσκεται στο τέλος της σελίδας.
Μπορεί ένας εθελοντής να έρθει και να περάσει χρόνο με τα σκυλιά ή να βοηθήσει στο καταφύγιο;
Ναι, μπορεί. Κάθε βοήθεια είναι πολύτιμη. Ο καθένας μπορεί να συνεισφέρει με τον δικό του τρόπο, είτε με την καθαριότητα, είτε βγάζοντας τα σκυλιά βόλτα, είτε παρέχοντας φροντίδα, είτε απλώς περνώντας χρόνο με τα ζώα. Τα ζώα δεν χρειάζονται μόνο τροφή και φάρμακα, αλλά και ανθρώπινη επαφή, αγάπη και κοινωνικοποίηση. Ακόμα και λίγος χρόνος μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά.
Η φροντίδα των αδέσποτων σκύλων δεν είναι απλώς μια πράξη καλοσύνης· είναι τρόπος ζωής.
Κάθε ζώο που βρίσκει σπίτι, κάθε τραυματισμένος σκύλος που θεραπεύεται και κάθε παιδί που μαθαίνει να αγαπά και να σέβεται τα ζώα είναι μια μικρή νίκη για όλους μας. Ο Φιλοζωικός Σύλλογος Λέρου μας δείχνει ότι, με λίγη αγάπη και αλληλεγγύη, μπορούμε να κάνουμε τον κόσμο ένα καλύτερο μέρος, ξεκινώντας από τα πιο αθώα πλάσματα ανάμεσά μας.
Αν θα θέλατε να κάνετε μια δωρεά για την υποστήριξη του Φιλοζωικού Συλλόγου Λέρου, μπορείτε να το κάνετε παρακάτω, κάθε δωρεά είναι ευπρόσδεκτη:
- Account Name: Adespotakia Patousakia (Stray Paws)
- Account: 40300547045
- IBAN: GR8301104030000040300547045
- BIC: ETHNGRAA





